Ελληνική Κοινότητα Παρισιού: Εορτασμός της Γυναίκας

 

«Πηνελόπη Δέλτα: Γράφω για να υπάρχω»

Την Κυριακή 9 Μαρτίου 2025, η Ελληνική Κοινότητα Παρισιού και περιχώρων φιλοξένησε στο Ελληνικό Σπίτι την εκδήλωση «Πηνελόπη Δέλτα: Γράφω για να υπάρχω», τιμώντας τη Διεθνή Ημέρα των Δικαιωμάτων της Γυναίκας με αφορμή την επέτειο των 150 χρόνων από τη γέννηση της μεγάλης λογοτέχνιδος. Την εκδήλωση προλόγισαν η πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Παρισίων και Περιχώρων, Σέτα Θεοδωρίδου, ενώ σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε και η Κυρία Αλεξάνδρα Μαντζίλα, Αναπληρώτρια Επικεφαλής της Ελληνικής Διπλωματικής Αποστολής. Στη συνέχεια, το λόγο πήρε η αντιπρόεδρος της Κοινότητας, Μαρί Ρομπλέν, η οποία μετά από μια αναδρομή στην πρόοδο των δικαιωμάτων της γυναίκας από τον 19ο αιώνα ως τις μέρες μας, έκανε μια ανασκόπηση της ζωής και του έργου της Πηνελόπης Δέλτα, καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως τα βασικά σημεία του έργου της (πατριωτισμός και ιστορία, οικογένεια και σχέσεις, εκπαίδευση και ηθική, αγώνας και αντοχή) αντανακλούν μια συζήτηση που παραμένει επίκαιρη.

Τον πλούτο του έργου της Δέλτα είχαν την ευκαιρία να μεταδώσουν στο κοινό οι κύριες ομιλήτριες που πήραν το λόγο στη συνέχεια. Αρχικά, η Marie-Cecile Navet-Grémilet, Διδάκτωρ Ιστορίας και Πολιτισμού της σύγχρονης Ελλάδας, καθηγήτρια και μεταφράστρια λογοτεχνίας, σκιαγράφησε την παιδική ηλικία της Δέλτα και την πορεία της ευκατάστατης οικογένειάς της από τη Χίο στην Αλεξάνδρεια, την Αθήνα και πάλι πίσω στην κοσμοπολίτικη και πολύγλωσση αιγυπτιακή πόλη, η οποία άφησε ανεξίτηλα σημάδια στην προσωπικότητα της. Η ομιλήτρια τόνισε τις διάφορες θρησκευτικές, λογοτεχνικές και γλωσσικές επιρροές που δέχτηκε η νεαρή Πηνελόπη, ιδιαίτερα από τη Γαλλίδα δασκάλα της, madame Dufay, η οποία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του ελεύθερου πνέυματος που θα χαρακτήριζε στη συνέχεια τη συγγραφέα. Αντίθετα, αρνητική φιγούρα στη ζωή της αναδεικνύεται η συντηρητική της μητέρα, από την οποία προσπαθεί μεγαλώνοντας να ελευθερωθεί. Σημαντικοί σταθμοί της ζωής της υπήρξαν δύο ανεκπλήρωτοι έρωτες και ιδιαίτερα εκείνος για τον Ίωνα Δραγούμη, τον οποίο γνωρίζει κατά τη διάρκεια των φιλανθρωπικών της δραστηριοτήτων στο ορφανοτροφείο Μπενάκη. Τότε, ζητά διαζύγιο από τον σύζυγο της Στέφανο Δέλτα, τον οποίο είχε παντρευτεί με απόφαση των γονιών της, ωστόσο εκείνοι μπαίνουν για άλλη μια φορά εμπόδιο στις αποφάσεις της. Απογητευμένη, σε μια προσπάθεια να κερδίσει την πνευματική της ελευθερία,ξεκινά να γράφει παιδικά βιβλία, εκφράζοντας παράλληλα τις πιο προσωπικές της σκέψεις στο ημερολόγιό της.
Την μέχρι πρότινος άγνωστη αυτή πλευρά της προσωπικότητας της Πηνελόπης Δέλτα, όπως αναδύεται μέσα από τα ημερολόγια και τις αναμνήσεις της, ανέπτυξε η δεύτερη ομιλήτρια της εκδήλωσης, η καθηγήτρια συγκριτικής λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο François-Rabelais της Tours, Lucile Arnoux-Farnoux, η οποία επεσήμανε το γεγονός ότι η δημοσίευση το 1980 του αυτοβιογραφικού της κειμένου «Πρώτες ενθυμήσεις» και η σταδιακή δημοσίευση και άλλων ανέκδοτων μέχρι τότε κειμένων κυρίως μετά το 1990, αποτελούν σημαντική τομή στην αλλαγή της εικόνας μας για τη λογοτέχνιδα. Στα γραπτά αυτά, αναδεικνύεται η προσωπική πλευρά της Δέλτα. Σε αντίθεση με την αυστηρή και συγκρατημένη γυναίκα όπως εμφανίζεται στη δημόσια ζωή της, ερχόμαστε πλέον σε επαφή με μια γυναίκα ευαίσθητη που έχει υποφέρει αδιανόητα κάνοντας πολλαπλές απόπειρες αυτοκτονίας, κατακρίνοντας παράλληλα τις κοινωνικές συμβάσεις της εποχής. Μια γυναίκα που καταγγέλλει την υποκρισία της κοινωνικής τάξης της και τις επιταγές της πατριαρχίας που την κρατούν δέσμια. Ωστόσο, η επανάστασή της παραμένει εσωτερική, λόγω των ηθικών περιορισμών των αρχών του 20ού αιώνα. Η ίδια θέλει κάτι καλύτερο για τα παιδιά της σε μια κοινωνία που προοδεύει. Μέχρι να έρθει όμως η πολυπόθητη εκείνη ώρα, η συγγραφική δραστηριότητα της Δέλτα, οι Ενθυμήσεις και το μυθιστόρημα « Ρωμιοπούλες » που παρέμεινε ανέκδοτο ως το 2014, αποτέλεσαν, δίπλα στα παιδικά μυθιστορήματα της, ένα μέσο προσωπικής έκφρασης, ώστε η ίδια να εξασφαλίσει την ίδια της την ύπαρξη.
Στην εκδήλωση παρενέβη και ο κύριος Γεώργιος Κότσικας, εγγονός του Αλέξανδρου Μπενάκη, αδελφού της Πηνελόπης Δέλτα, ο οποίος μοιράστηκε με το κοινό τις προσωπικές αναμνήσεις από την οικογένεια του και την Αλεξάνδρεια, όπου έζησε τα πρώτα παιδικά χρόνια του.

Στην εκδήλωση έγινε ιδιαίτερη μνεία στο πρόσφατο Συνέδριο για την Πηνελόπη Δέλτα, στην Αθήνα, το οποίο μπορείτε να παρακολουθήσετε στο : https://www.blod.gr/events/i-polyshidis-pinelopi-delta-mia-epanektimisi-150-hronia-apo-ti-gennisi-tis/
Στέργιος Παπαστεργίου